Ośrodek psychoterapii i rehabilitacji psychicznej - aditus.pl
05 wrzesien 2006
Psychosomatyka

Co to są schorzenia somatyczne ? 

Światowa Organizacja Zdrowia podaje następującą definicję chorób psychosomatycznych: „są to choroby przebiegające albo pod postacią zaburzeń funkcji, albo zmian organicznych dotyczących poszczególnych narządów czy układów, w przebiegu których czynniki psychiczne odgrywają istotną rolę w występowaniu objawów chorobowych, ich zaostrzeniu i zejściu choroby”.

Do chorób psychosomatycznych zaliczają się między innymi:

  • Alergie
  • Nadciśnienie
  • Zaburzenia odżywiania się (anoreksja, bulimia, otyłość)
  • Zaburzenia snu
  • Migreny
  • Choroba wrzodowa

Istotnym czynnikiem leczącym w przypadku chorób psychosomatycznych jest psychoterapia (obok medycyny tradycyjnej). Ogólnie rozumiane wzmocnienie psychiczne pacjenta, wsparcie emocjonalne, zmiana przekonań i sposobu patrzenia na świat, mogą sprawić, że pomimo stresujących warunków życia, pomimo codziennych problemów w pracy, w rodzinie czy związkach partnerskich, człowiek będzie funkcjonował lepiej, pewniej, z większym poczuciem bezpieczeństwa i własnej skuteczności.

Co myślę o powstawaniu i leczeniu chorób psychosomatycznych ?

Czasami może się zdarzyć tak, że damy się ponieść ogólnie panującemu pędowi do kariery, rozwoju (rozumianego jako zaliczanie kolejnych kursów, fakultetów, nie zaś jako poznawanie świata, ludzi, siebie).
I kiedy tak biegniemy, goniąc wartości często narzucone nam przez innych, nie mamy nawet czasu, żeby zadać sobie pytanie:  Czego ja właściwie pragnę? Jaka jest moja droga? Czy ja chcę tak pędzić? Dokąd dobiegnę w ten sposób? A może chcę spokojnie dojść w zupełnie inne miejsce?

Medycyna wschodu od wieków traktują człowieka jako jedność ciała i duszy. Medyk nigdy nie leczy objawów choroby, lecz szuka przyczyn, które ją wywołały. Dolegliwość fizyczna to wołanie o pomoc. W przeciwieństwie do przedstawicieli medycyny konwencjonalnej, którzy lokalizują chory organ i przepisują lekarstwa, zwolennicy wschodniego podejścia do człowieka uważają, że choroba stanowi manifestację stanu organizmu. Mimo, że jest konkretnie umiejscowiona, jej przyczyna może znajdować się poza ciałem fizycznym.

Podobne podejście prezentuje obecnie psychosomatyka, która obejmuje całokształt człowieka cierpiącego, starając się łączyć somatyczne, osobowościowe, środowiskowe i zawodowe czynniki w trakcie diagnozy u terapii. Światowa Organizacja Zdrowia podaje następującą definicję chorób psychosomatycznych: „są to choroby przebiegające albo pod postacią zaburzeń funkcji, albo zmian organicznych dotyczących poszczególnych narządów czy układów, w przebiegu których czynniki psychiczne odgrywają istotną rolę w występowaniu objawów chorobowych, ich zaostrzeniu i zejściu choroby”.

Medycyna psychosomatyczna jest medycyną całościową (holistyczną), ponieważ traktuje człowieka jako całość. Uważa się, że doznania psychiczne mogą mieć swoje odzwierciedlenie w ciele i odwrotnie – każda dolegliwość ciała ma swoje składniki psychiczne. W sytuacji kryzysowej może się zdarzyć tak, że problemy natury psychicznej przełożą się na dolegliwości fizyczne. Dlatego też w tym przypadku najsensowniejsze będzie odnalezienie i wyleczenie psychicznej praprzyczyny.

Nie oznacza to naturalnie zaniechania postępowania medycznego. Przeciwnie – jest ono również potrzebne. Jednak nie jako wyłączny sposób terapii, lecz jako jeden (obok psychoterapii i zmiany stylu życia) z czynników leczących, z których każdy jest tak samo istotny.

Bardzo ważnym czynnikiem jest osobowość pacjenta, stąd też czynniki emocjonalne tylko w określonych okolicznościach, przy uwrażliwieniu na nie, mogą być przyczyną reakcji patologicznej. Dlatego stres nie u każdego człowieka powoduje chorobę, a podobny stres u różnych osób może wywołać odmienne zaburzenia.

To jest właśnie miejsce dla psychoterapii. Ogólnie rozumiane wzmocnienie psychiczne pacjenta, wsparcie emocjonalne, zmiana przekonań i sposobu patrzenia na świat, mogą sprawić, że pomimo stresujących warunków życia, pomimo codziennych problemów w pracy, w rodzinie czy związkach partnerskich, człowiek będzie funkcjonował lepiej, pewniej, z większym poczuciem bezpieczeństwa i własnej skuteczności.

Jak dochodzi do powstania otyłości?

Chińczycy stwierdzili, że podobnie jak wychudzenie otyłość jest związana z osłabieniem z bardzo różnych powodów - o których niżej - głównego kręgu funkcjonalnego – Ziemi, czyli Żołądka/Śledziony/Trzustki. Wypada podkreślić, że narządy te pełnią główną rolę w przemianie materii, stąd jakość pożywienia ma kolosalne znaczenie w procesie utrzymania zdrowia, a co za tym idzie i odpowiedniej masy ciała.
Osłabienie tego kręgu ujawnia się w postaci utraty sił, wyczerpania, bezsenności i podwyższonej nerwowości. Człowiek czuje też, jakby ziemia usuwała mu się spod nóg. Z racji złego samopoczucia oddala się od ludzi, ale zaczyna mu z kolei doskwierać samotność. Czuje się opuszczony, niepotrzebny. Coraz częściej pojawiają się stany depresyjne, emocjonalne niezrównoważenie, kapryśność, wybuchowość, rozdrażnienie (niski poziom serotoniny, a wysoki noradrenaliny- dop. WK). Nie potrafi przezwyciężyć swoich problemów. Sam już nie bardzo wie, czego chce. Czuje jakiś bliżej nieokreślony niedosyt. I tu pojawia się alternatywa - coś smacznego, najlepiej słodkiego do jedzenia. Nie widząc sposobu wyjścia z niepokojącego stanu, który stał się nie do zniesienia zaczyna się zastępczo „dopieszczać” smakołykami. Słodycz jedzenia staje się dla niego substytutem szczęścia, którego zabrakło w innych sferach życia. Pod jej wpływem doświadcza też - choć na krótko - poprawy nastroju i zahamowania poczucia pustki.

W medycynie chińskiej:

  • człowiek jest jak ogród, który należy pielęgnować,
  • choroba powstaje najpierw w psychice,
  • leczenie ciała jest nierozerwalnie związane z leczeniem duszy,
  • organizm ludzki to swoisty mikrokosmos wypełniony życiodajną energią czi.

Przy tym, syndrom i terapia powinny do siebie wzajemnie pasować, jak klucz do zamka.

Dostrzegali głęboki związek człowieka z naturą. Człowiek był cząstką Wszechświata i żył w rytmie jego drgań, dźwięków i barw.

Opracowała: Joanna Buczkowska


Ośrodek Psychoterapii i Rehabilitacji Psychicznej