Ten artykuł ma na celu służyć pomocą praktyczną młodym ludziom i ich rodzinom. Chcemy zwiększyć świadomość dotyczącą rodzajów związków, głównych trudności, które mogą wystąpić w poszczególnych sytuacjach życiowych. Chcemy w tym artykule powiedzieć, że w każdej formie/rodzaju związków osoby mogą dobrze funkcjonować i spełniać swoje potrzeby. Typ związku, w którym są może być dla nich optymalny.
Stabilny związek małżeński, partnerski zabezpiecza potrzeby partnerów, ale wydaje się, że w największym stopniu ma zabezpieczać potrzeby dzieci. W miarę jak wzrasta kultura społeczna, niezależność kobiet, kultura życia, myśli i uczuć rodziny, coraz łatwiej jest samotnemu rodzicowi wychować potomstwo. Ale nadal jest to ogromnym wyzwaniem.
Ważnymi zasadami wszystkich związków partnerskich/małżeńskich jest:
- Wzajemność, wymiana w zakresie udziału finansowego i troski o siebie.
- Równość praw obydwu stron.
- Szacunek wzajemny.
Związki osób w wieku 21-35 r.ż mają różne formy, postać:
-
- Pary, które zawarły ślub i mieszkają razem.
Stabilny związek małżeński zabezpiecza potrzeby partnerów, ale wydaje się w największym stopniu zabezpiecza potrzeby dzieci. Dzieci z takiego związku mają na starcie jasno określoną tożsamość, zazwyczaj noszą nazwisko ojca, przynależą zarówno do rodziny ojca i matki, ich kultur i religii. Na ten temat istnieje obszerna literatura. - Pary młodych ludzi, którzy mieszkają razem, mają zarejestrowane związki partnerskie w UE ale nie zawarły ślubu.
Ten rodzaj umowy reguluje odpowiedzialność partnerów wobec Urzędu Skarbowego, funkcjonowanie społeczne tej pary, w tym rodzicielstwo. Jak na ten moment Polska nie uznaje takich związków.
- Pary mieszkające razem bez zawarcia ślubu.
Pary te mieszkają razem, zazwyczaj dzielą się kosztami utrzymania. Przykład trudności pary, która mieszkała ze sobą razem bez ślubu:Kobieta i mężczyzna byli równolatkami. Dzielili się kosztami utrzymania po równo, ale mężczyzna nie troszczył się o kobietę w równym stopniu, tak jak ona o niego.Dla mężczyzny było za trudne przygotowanie ciepłego posiłku, którego kobieta potrzebowała. Kobieta nie mogła swobodnie rozmawiać z znajomymi, kolegami mężczyzny, gdyż on tego nie aprobował. Mężczyzna nie informował kobiety, kiedy będzie spędzał czas poza domem i o której wróci. Kiedy trudności spiętrzyły się w związku, kobieta podjęła decyzję o rozstaniu.Wydaje się, że zaletą takich związków jest urealnienie obrazu partnera. Partnerzy mogą się przyjrzeć sobie z perspektywy życia codziennego. Mogą ocenić, czy partner jest gotowy się zaangażować, inwestować swój czas, pieniądze w związek. Często jedna ze stron opuszcza taki związek na wczesnym etapie jego rozwoju.
Doświadczenie wspólnego mieszkania pomaga w ustaleniu w jaki typ relacji wchodzimy:- Czy w związku zajmujemy pozycję osoby uległej, dominującej czy współpracującej?
- Czy umiemy rozwiązywać konflikty w związku w sposób nieagresywny, nie raniąc drugiej osoby, nie niszcząc jej?
- Czy potrafimy nazwać nasze potrzeby w związku, określić o co nam naprawdę nam chodzi?
- Związki krótkotrwałe
- Kobieta wchodziła w związki z mężczyznami, z którymi uprawiała mocny seks. Jednocześnie pragnęła, by jej związek był stabilny, a mężczyzna był opiekuńczy. Trudno jej było wejść w związek z czułym, opiekuńczym mężczyzną, ponieważ ten mężczyzna musiałby być jednocześnie agresywny w swojej seksualności. Rozwiązaniem byłoby, że kobieta zauważy i przepracuje swój agresywny wzorzec seksualności, wtedy zwiąże się z łagodnym, opiekuńczym mężczyzną.
- Kobieta lat 40 chciała zawrzeć związek z mężczyzną odpowiedzialnym, który chciałby mieć dzieci. Kobieta obarczała odpowiedzialnością mężczyzn za to, że są niestabilni, nie można na nich polegać, zmieniają swoje zdanie. Kobieta nie była nigdy wcześniej w związku, który trwałby dłużej niż rok. Jej trudnością było to, że nie dopuszczała żadnych negatywnych informacji na swój temat. Rozwiązaniem byłoby dopuszczenie negatywnych informacji na swój temat i korzystanie z nich dla swojego rozwoju.
- Kobieta lat 40 przestała wchodzić w związki z takimi partnerami, którzy nie decydują za nią, nie narzucają swoich rozwiązań życiowych, nie zaskakują jej swoimi decyzjami, to kobieta czuła się znudzona się, nie wiedziała jak ma sobie z tym poradzić. Pomocne dla kobiety byłoby zauważyć, że to ona ma kłopot w sytuacji, kiedy nic się nie dzieje, szuka ciągłych doznań, stymulacji.
- Są rodziny, w których młodzi ludzi próbują wejść w związki partnerskie/ małżeńskie ale szybko się wycofują. Czasami warto przyjrzeć się rodzinom takich osób, czy obydwoje rodzice są gotowi do tego, by dziecko opuściło gniazdo, by budowało własny związek.
Przykład: Jeśli córka jest partnerem zastępczym ojca i nagrodą za wszystkie jego frustracje w życiu, to raczej trudno jej znaleźć partnera. Rolą tej córki jest być miłą, kochającą córką, która nigdy nie dorośnie.
- Kobieta wchodziła w związki z mężczyznami, z którymi uprawiała mocny seks. Jednocześnie pragnęła, by jej związek był stabilny, a mężczyzna był opiekuńczy. Trudno jej było wejść w związek z czułym, opiekuńczym mężczyzną, ponieważ ten mężczyzna musiałby być jednocześnie agresywny w swojej seksualności. Rozwiązaniem byłoby, że kobieta zauważy i przepracuje swój agresywny wzorzec seksualności, wtedy zwiąże się z łagodnym, opiekuńczym mężczyzną.
- Pary, które nie mogą się pobrać.
Często takie pary mają dzieci i wspólny majątek. Przychodzi taki czas, kiedy jeden z partnerów chce ślubu, zalegalizowania związku, ale druga strona jest na to nie gotowa. Przyczyny takiego stanu rzeczy są różne. Czasami kobieta nie chce być jeszcze bardziej zależna od mężczyzny, nie chce być jego własnością, nie chce być jeszcze bardziej podporządkowana mężczyźnie. Czasami mężczyzna ma różne wewnętrzne przeszkody, aby stworzyć rodzinę. Zdarza się, że przyczyną tych trudności u mężczyzny są trudne doświadczenia w historii rodziny, historia rozwodów..itd. - Rodzicielskie wspólnoty mieszkaniowe.
Są to pary, które bardzo często mają małe dzieci. Mogą być niezależne finansowo, albo ciężar finansowy może być po stronie jednego rodzica. Partnerzy prawie się ze sobą nie komunikują. Nie śpią ze sobą. Żyją obok siebie, ale się nie rozumieją. Partnerzy są do siebie przyzwyczajeni, tkwią w tych związkach, bo tak wybrali, a wcześniej ich rodzice też tak wybrali. Opiekują się razem dziećmi, często wyjeżdżają razem na wakacje. Mają oddzielnych znajomych. Obawiają się zmiany zmiany życiowej z jakiegoś powodu. Obawiają się wysiłku związanego z rozstaniem, zmianą, nowym podziałem finansów. - Seks z przyjaciółmi
Seks z przyjaciółmi (friends with benefits) oznacza powtarzające się kontakty seksualne z przyjaciółmi, bez określenia tego związku jako romantyczny. Kontakty seksualne obejmujące różne formy, od pocałunku do stosunku płciowego. Często ma miejsce po alkoholu. Taki seks może być zupełnie inaczej rozumiany przez drugą osobę. Dla jednego z partnerów może być to tylko oznaka przyjaźni, zaufania połączonego z rozładowaniem napięcia seksualnego. Dla drugiego partnera może to oznaczać, że przyjaźń wkracza w nowy etap, zmienia się w związek romantyczny/miłosny. Wydaje się, że takie krótkie relacje z przyjaciółmi zdarzą się częściej wśród osób, które były długo w izolacji, nie miały możliwości opuszczania miejsca zamieszkania (np. seks w internacie). Taka forma relacji seksualnych mogła się pojawić u kogoś w okresie pandemii, gdy ta osoba miała ograniczoną liczbę kontaktów społecznych. Taka forma kontaktów seksualnych może się pojawić u osoby skrajnie nieśmiałej, która ma trudność w nawiązaniu relacji społecznych. Wśród osób, które mogą szukać kontaktu seksualnego tzw. „przyjaźni z bonusem”, są osoby, które w jakiś sposób nie chcą się wiązać na stałe. Nie chcę budować głębszej relacji opartej na zaufaniu. Nie chcą ponosić kosztów i brać odpowiedzialności za siebie w związku. Cenią sobie możliwość przemieszczania się i wolność.
Tego typu związki występują często wśród osób/singli skupionych na karierze zawodowej, mieszkających w dużych miastach, które nie chcą poświęcać swojego cennego czasu na czynności związane z budowaniem tradycyjnego związku romantycznego. Związki takie gwarantują możliwość zaspokojenia potrzeb seksualnych bez utraty niezależności, angażowania się w tradycyjny związek.
Badacze argumentują, że tego typu związki mogą nasilać u partnerów poczucie niepewności, wynikające z tego, że rodzaj związku nie jest jasno określony. Część badaczy przypuszcza, że bliskość fizyczna bez poczucia zaangażowania emocjonalnego może prowadzić do poczucia krzywdy, bycia wykorzystywanym w związku i obniżenia poczucia wartości. - Pary mieszkające oddzielnie
Relacja partnerska, w której jest stały związek uczuciowy ale partnerzy mieszkają w różnych mieszkaniach, czasami w różnych miastach. Zazwyczaj są niezależni finansowo. Istotą tej relacji jest to, że każdy z partnerów ma swoje terytorium (mieszkanie, dom) w życiu codziennym. Pary są w związku emocjonalnym, seksualnym, ale żyją osobno. Przykład takiego związku stanowią pary, w których jedna z osób pracuje w innym mieście i para wspólnie spędza weekendy.
Inny przykład: co najmniej jedna z osób w związku jest po rozwodzie, mieszka z dziećmi. Często koszty rozwodu były tak wysokie, że po przejściu takiego rozwodu, osoba nie chce z nikim wspólnie mieszkać, być zależna finansowo. - Model związków otwartych
Coraz więcej jest związków otwartych, w których partnerzy dopuszczają osoby trzecie do współżycia seksualnego. Podstawowa relacja bazowa jest stała. Powstaje pytanie co do kosztów takiego modelu związku. Można się zastanawiać, czy obydwie strony takiego związku są usatysfakcjonowane?.
Jakaś część związków otwartych ukrywa/tuszuje tożsamość seksualną partnerów np. kobieta jest w związku z mężczyzną, a jej partnerką w związku otwartym jest kobieta (są one w związku homoselsualnym). Mężczyzna jest w związku heteroseksualnym, a partnerem w związku otwartym jest mężczyzna (związek homoseksualny). Związek otwarty może mieć formę taką, że obydwoje partnerzy mają inny związek lub tylko jeden z partnerów ma inny związek.
Przykład relacji trójkątnej jako związku otwartego:
Małżeństwo zaprzestało współżycia seksualnego. Kobieta weszła w relację seksualną z innym mężczyzną. Z kochankiem kobieta spędzała wolny czas, z mężem mieszkała. Obydwaj mężczyźni wiedzieli o sobie, akceptowali taką sytuację.
- Pary, które zawarły ślub i mieszkają razem.
Kiedy sięgnąć po profesjonalną pomoc psychologiczną?:
- Kiedy masz poczucie, ze jesteś w związku na drugim planie
- Bardzo często dostosowujesz się do potrzeb partnera, gdy nie rozumiesz zachowania partnerami
- Gdy partner cię rani
- Gdy czujesz lęk
- Gdy czujesz się zawstydzony w relacji z partnerem
Jak sobie radzić z trudnościami w związkach młodych ludzi?
- Poznać historię małżeństw, związków, które występują w rodzinie.
W wielu rodzinach małżeństwa, związki nie były spokojnymi cyklami życia, wymiany emocjonalnej między kobietą i mężczyzną, wymiany duchowej w kreatywnej parze. Historie związków były raczej historiami przetrwania, gdzie mężczyzna był tą osobą, która musiała zapracować na rodzinę i przynieść pieniądze do domu.
W tych rodzinach potrzeby emocjonalne kobiet i mężczyzn w związkach nie były rozpoznane. Potomkowie takich rodzin potrzebują się nauczyć rozpoznawać potrzeby drugiej osoby w związku, a także rozpoznawać i komunikować swoje własne potrzeby.
Jeśli się popatrzy na sam akt seksualny, to w jakiś sposób zawiera on w sobie historię rodu kobiety, jej wcześniejszych związków, ciąż, poronień, aborcji. W akcie seksualnym zawarta jest historia rodu mężczyzny, jego pożądania, jego wcześniejszych związków, historii mężczyzn w jego rodzie, tego jak on sobie wyobraża swoją rolę w związku. - Rozpoznać typ trudności w związkach partnerskich, które występują we własnej rodzinie
Należy wziąć pod uwagę, że wszystko co wynosimy z domu rodzinnego jest dla nas normalne, ale nie musi być normalne dla naszego partnera. Jeśli w domu rodzinnym wybuchamy w trakcie rozmowy, to takie zachowanie jest dla nas czymś normalnym.
Kiedy w domu nie wyrażamy żadnych własnych uczuć, a tylko te, które są od nas oczekiwane, to takie zachowania są dla nas normalne.
W wielu domach poziom złości w rodzinie jest wysoki. Często złość jest schowana pod maską perfekcjonizmu i wyrażona jest poprzez wysokie oczekiwania dotyczące odniesienia sukcesu życiowego.
Inne rodziny niewiele rzeczy mówią otwarcie, niewiele sytuacji nazywają po imieniu. W tych rodzinach wiele sytuacji jest niejasnych i niepewnych. Dlatego członkom rodziny trudno jest poradzić sobie w trudniejszych, bardziej złożonych sytuacjach życiowych.
Są rodziny, które nie stawiają w zasadzie żadnych wymagań dzieciom, nie egzekwują pomocy w obowiązkach domowych, utrzymania porządku, nauki. Kiedy młody mężczyzna lub kobieta pochodząca z takiej rodziny ma o coś zadbać, czegoś dopilnować w nowej relacji, nie umie tego zrobić. Musi się tego nauczyć.
- W czym może pomóc terapia indywidualna praz grupowa?
Terapia indywidualna lub grupowa może pomóc ludziom uświadomić sobie, jakiego partnera wybrali i czy z tym partnerem realne jest oczekiwanie dobrych zmian w życiu. Jaka jest szansa na to, aby w tym związku życie było prostsze, przyjemniejsze, cieplejsze, lżejsze, sensowniejsze. Przejście od poznania siebie do zmiany w związku, którą zaakceptujemy, to nie jest natychmiastowy proces. To co jest bezcenne w terapii, to skupienie uwagi na sobie, głębsze poznanie siebie i zobaczenie innych sposobów patrzenia na życie niż te wyniesione z domu rodzinnego.
Praca nad sobą, która rozpoczyna się od problemów w związku, może stać się dobrą praktyką uczenia się rozumienia siebie, znajdowania innych sposobów rozumienia komunikacji niż te dostępne w rodzinie.
- Realia społeczne
Wciągu ostatnich 20 lat trudniej jest młodym dorosłym być niezależnym ekonomicznie, mieć stabilne źródło dochodu. Jest to ważna przeszkoda do wchodzenia i utrzymania stabilnych związków partnerskich. Drugim ważnym czynnikiem jest większa dostępność możliwości kształcenia, zdobycia kolejnego wykształcenia, rozwijania się, robienia studiów podyplomowych, również po to by zaistnieć na rynku pracy. Zmianom miejsca zamieszkania towarzyszy fakt, że młodzi ludzi częściej przemieszczają się. Ze zmianą miejsca zamieszkania wiążę się często zmiana partnerów i zamieszanie w obszarze związków. Te czynniki mają wpływ na poziom bezpieczeństwa w związkach, siły tych związków.
Młodzi ludzie, którzy szukają dla siebie pomocy w związkach, mogą to zrobić poprzez skoncentrowanie się na wzorcach relacji partnerskich, damsko-męskich w rodzinie.
- Na co wskazują zachowania młodych ludzi, którzy unikają stałych związków, nie chcą się wiązać trwale.
- Oczekiwania rodziców, członków rodziny wobec młodzieży są niejasne i nierealne.
- Trudności młodych ludzi w związkach odzwierciedlają do pewnego stopnia trudności rodziców w relacjach partnerskich i społecznych.
- Te trudności rodziców wynikają z wysokiego poziomu nieszczerości w relacjach pokolenia rodziców. Pokolenie rodziców często funkcjonuje, robi interesy, usiłuje przetrwać, ale nie prowadzi dyskusji społecznej o tym, co jest potrzebne w życiu, co jest prawdziwe, co jest przekroczeniem granic, co jest w związku możliwe, co budzi zaufanie.
Opracowała
Teresa Ossowska
Małgorzata Krupińska










